Η έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη ως ευκαιρία επανόρθωσης της προσφυγικής πολιτικής της Ελλάδας

Η εξαιρετικά τεκμηριωμένη Έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη  για το προσφυγικό (98 σελίδες!), που δημοσιοποιήθηκε πριν λίγες μέρες, είναι διπλωματική στη διατύπωσή της και καταπέλτης στο περιεχόμενό της. Περιγράφει εμπεριστατωμένα τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των προσφύγων, την κακοδιαχείριση κονδυλίων από το Υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής, την επιλεκτική εφαρμογή του νόμου 4375/2016, τις εξωθεσμικές πρακτικές του υπουργού Γιάννη Μουζάλα, την εσκεμμένη περιθωριοποίηση των αρμόδιων γενικών γραμματέων (ακόμα και του τελευταίου παραιτηθέντος, κ. Τάσου Σαλτερή, παρότι προερχόταν από το περιβάλλον του πρωθυπουργού!), το νομικό κενό στο οποίο βρίσκονται, μετά από ενάμιση χρόνο, οι δομές φιλοξενίας και παράλληλα αναδεικνύει εύστοχα τις ευθύνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο κρίσιμο θέμα του σχεδιασμού, ο κ. Ποττάκης επανέρχεται με άρθρο του στην Εφημερίδα των Συντακτών (6 Ιουνίου 2017) τονίζοντας: «Η μείωση των ροών ας μη θεωρηθεί ένδειξη επίλυσης του προβλήματος. Θα ήταν ένα ολέθριο λάθος. Έστω και τώρα, είναι αναγκαίο ένα σαφές πολιτικό αφήγημα».

Ως απάντηση, ο κ. Μουζάλας επέλεξε την προσφιλή του τακτική, η οποία, χωρίς προσβλητική διάθεση, θυμίζει τη γνωστή λαϊκή ρήση «όταν σε φτύνουν, λέγε πως ψιχαλίζει». Έτσι, βρέθηκε σε ένα τηλεοπτικό κανάλι, όπου δυο δημοσιογράφοι, με φιλικότητα που άγγιζε τον γραικυλισμό, τού έκαναν ερωτήσεις του είδους «Μα, πείτε μας Υπουργέ, τελικά πραγματικά παραβιάστηκαν δικαιώματα;». Η ακόμα πιο στοχευμένα, πετώντας την μπάλα στην εξέδρα, προσπαθούσαν να θέσουν σε αντιπαράθεση τους «επιδοτούμενους πρόσφυγες» με τους φτωχοποιημένους Έλληνες.

Η πραγματικότητα μπορεί μεν να κουκουλώνεται (για πόσο καιρό άραγε;), δεν μπορεί όμως να εξαφανιστεί. Έτσι, σχετικά με το θέμα της διαχείρισης των κονδυλίων, η Έκθεση αναφέρει τα εξής: «Ο τρόπος διαχείρισης των χρηματοδοτήσεων, ευρωπαϊκών και εθνικών, αποτελεί από μόνο του ένα ιδιαίτερο και πολύ σημαντικό ζήτημα, το οποίο ενδεχομένως θα αποτελέσει αντικείμενο ξεχωριστής έρευνας». Αναμένουμε λοιπόν η Ανεξάρτητη Αρχή να προβεί σε αυτή την έρευνα, η οποία έχει προταθεί και στο παρελθόν από πολλές ανθρωπιστικές οργανώσεις, ενώ έχουν κατατεθεί συγκεκριμένα στοιχεία από τον έτερο παραιτηθέντα, πρώην γενικό γραμματέα, κ. Οδυσσέα Βουδούρη.

Ένα άλλο κρίσιμο σημείο στη διαχείριση του προσφυγικού αφορά στους τραγικούς και αδικαιολόγητους θανάτους προσφύγων στους καταυλισμούς. Ο 20χρονος Πακιστανός, ο 22χρονος Αιγύπτιος, ο 45χρονος Σύρος, η γιαγιά που απανθρακώθηκε με το 5χρονο εγγόνι της στην αγκαλιά και πολλοί άλλοι.

Στον πρώτο θάνατο, ο ευρηματικός Υπουργός είχε δηλώσει «ήταν τυχαίο γεγονός που θα μπορούσε να συμβεί οπουδήποτε». Δεν άργησαν όμως να τον διαψεύσουν δραματικά οι επόμενοι θάνατοι. Αυτοί οι θάνατοι δεν συνέβαιναν «οπουδήποτε», αλλά στο συνωστισμό των  παγωμένων καταυλισμών, σε καλοκαιρινές σκηνές, κάτω από το χιόνι, χωρίς θέρμανση. Και δεν ήταν «τυχαία» γεγονότα, εφόσον είχαν προαναγγελθεί από τους εθελοντές και τις ανθρωπιστικές οργανώσεις, τις οποίες παρεμπιπτόντως λοιδορεί με κάθε ευκαιρία κ. Μουζάλας. Ένας μετρίως ευαίσθητος άνθρωπος, θα είχε υποβάλει την παραίτησή του. Αλλά, αν ο κ. Μουζάλας μπορεί να κατηγορηθεί για ανεπάρκεια στην οργάνωση των καταυλισμών, μάλλον αυτό δεν ισχύει στο θέμα της ευαισθησίας, όπου δείχνει εξαιρετική ανθεκτικότητα. Και εύλογα προκύπτει το ερώτημα: στους πόσους θανάτους, προαναγγελθέντες και αδικαιολόγητους, στον χώρο της δικής του αρμοδιότητας, παραιτείται ένας υπουργός;

Η διερεύνηση των αιτιών θανάτου και η απόδοση ευθυνών, διοικητικών, πολιτικών και ποινικών είναι απαραίτητη για να επέλθει κάθαρση και για να μπουν τα θεμέλια ενός συνεκτικού πολιτικού σχεδίου με σεβασμό στην ανθρώπινη ζωή και αξιοπρέπεια. Ας ευχηθούμε η Έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη να αποτελέσει ευκαιρία επανόρθωσης της προσφυγικής πολιτικής της Ελλάδας.

 

* Πολιτικός επιστήμονας, μέλος του Συντονιστικού της Κοινωνίας Πρώτα.

 

 

 

Author: Ν Χ

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο στο

Γράψτε ένα σχόλιο

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>